
Kisha e bardhë qëndron e vetmuar në fshatrat islandeze. Era fryn mbi fjordin Hvalfjord. Kristjan Ingolfsson, një peshkop në pension, jeton pranë kishës Hallgrimskirkja në Saubaer, i rrethuar nga qetësia dhe peizazhe të pafundme.
Por larg këtij cepi të qetë të Islandës perëndimore, debati mbi Evropën po nxehet. Në fund të gushtit, votuesit do të vendosin nëse do të rihapen negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Referendumi nuk ka të bëjë me anëtarësimin e menjëhershëm në BE, por me rifillimin e negociatave që u pezulluan më shumë se një dekadë më parë.
"Njerëzit [islandezë] janë pak më ndryshe nga ata të kontinentit, të cilët gjithmonë duhet të mendojnë për kufijtë. Ne nuk kemi kufij, kemi vetëm detin përreth nesh," thotë Kristjan Ingolfsson.
"Kjo të jep një ndjenjë të veçantë lirie. Dhe besoj se kjo është gjithashtu pjesë e të gjithë diskutimit, që njerëzit duan të jenë të lirë."
Pavarësisht nëse bëjnë fushatë pro ose kundër afrimit me Brukselin, shumë islandezë e shohin debatin përmes të njëjtave koncepte: liria, pavarësia dhe sovraniteti.
Fushata "Po"
Në selinë e grupit pro-evropian në kryeqytetin Reykjavik, mbështetësit po festojnë nisjen zyrtare të fushatës. Zyra e vogël është plot me njerëz dhe vullnetarët dalin deri në trotuar nën diellin e pasdites. Të rinjtë përzihen me pensionistët. Një DJ kujdeset për muzikën, ndërsa birrat dhe pijet freskuese ruhen në kovë me akull.
Në qendër të gjithçkaje është Snaeros Sindradottir, drejtoreshë ekzekutive e fushatës "Po". Nëna 34-vjeçare zakonisht drejton një galeri arti, por tani e ka lënë atë punë pezull. Në vend të saj, ajo i kalon ditët duke bërë fushatë për një marrëdhënie më të afërt me Evropën.
Referendumi po zhvillohet në një kohë pasigurie gjeopolitike në rritje. Sipas Sindradottir, kërcënimet e presidentit amerikan Donald Trump ndaj Groenlandës fqinje janë bërë pjesë e debatit islandez për Evropën.
"Dhe nuk është aspak ngushëllues fakti që Trump e ka ngatërruar emrin e Groenlandës me Islandën në disa raste."
Islanda, me rreth 400,000 banorë, nuk ka ushtri të përhershme. Siguria e saj sigurohet përmes NATO-s, ku Islanda është një nga anëtarët themelues. Vendi ka gjithashtu një marrëveshje dypalëshe mbrojtjeje me Uashingtonin. Gjatë Luftës së Ftohtë, SHBA kishte një bazë të rëndësishme ushtarake pranë Reykjavikut, megjithëse prania e përhershme e trupave përfundoi në vitin 2006. DW

