Një vdekje, një sërë protestash dhe një sfidë ligjore janë trashëgimia e qëndrueshme e një barke akomodimi për azil dhe ndikimi i saj në një komunitet një vit pasi u tërhoq.
Anija “Bibby Stockholm” mbërriti në Portin e Portlandit të Dorsetit në korrik 2023, katër muaj pasi qeveria konservatore njoftoi se ishulli do të bëhej vendi i parë në vend që do të strehonte azilkërkuesit në një barkë.
E projektuar si një masë e përkohshme për të lehtësuar presionin mbi sistemin e azilit, anija akomodonte deri në 500 burra të rritur beqarë të moshës 18 deri në 65 vjeç në çdo kohë.
Kur qeveria laburiste fitoi zgjedhjet e përgjithshme në korrik 2024, anulimi i skemës u bë një nga vendimet e saj të para - dhe ajo u largua nga Portlandi më 30 janar 2025.
Duke parë periudhën kur barka ishte atje, kreu i Këshillit të Dorsetit, Nick Ireland, tha se nuk besonte se mund të ishte bërë më shumë për të parandaluar mbërritjen e saj.
"Na u imponua fjalë për fjalë - këshilli mori një email ku thuhej se po vjen një barkë dhe për këtë është ajo."
Ai tha se qëndrimi i këshillit ishte se ai ndodhej gjithmonë në vendin e gabuar në kohën e gabuar.
"Sapo mbërriti, ne bëmë atë që do të kishte bërë çdo këshill përgjegjës dhe zbutëm rreziqet dhe u siguruam që të punonim me komunitetet tona", tha ai.
Ish-kryetarja e bashkisë së Portlandit ngriti një padi ligjore kundër Ministrisë së Brendshme sepse besonte se barka nuk përputhej me rregullat e planifikimit.
Carralyn Parkes, e cila e ngriti çështjen si banore vendase , ia dorëzoi dokumentet qeverisë në gusht 2023.
Në maj të vitit 2024, një gjyqtar i Gjykatës së Lartë vendosi që barka nuk i nënshtrohej ligjit të planifikimit të këshillit sepse nuk ishte në tokë.
Parkes tha se sfida ligjore nuk ishte humbje kohe.
"E humbëm betejën, por fituam luftën", tha ajo.
"Sekretari i Brendshëm dhe Rishi Sunak, ish-Kryeministri, donin të shihnin barka dhe anije turistike në të gjithë vendin që akomodonin azilkërkuesit.
"Por, për shkak të qëndrimit që mbajtëm dhe zhurmës që bëmë për sfidën ligjore, e ndaluam atë.
"Ndërsa nuk e ndaluam Bibby Stockholm-in, ne i ndalëm Bibby Stockholms-in në të gjithë vendin dhe jam krenar për këtë."
Udhëtimi i barkës së azilit
Që në fillim, këshilltarët e Dorsetit e dënuan planin, me njërin që e përshkroi atë si "një marrëveshje djallore" .
Protesta u zhvilluan në Portland gjatë gjithë verës.
Një të shtunë në korrik 2023 pa një tubim “Qëndroni kundër racizmit”, ndërsa grupi “Jo ndaj barkës” mbajti një marshim të veçantë.
Pjesa më e madhe e opozitës u përqendrua në shqetësimet në lidhje me shërbimet lokale dhe kushtet në bordin e anijes.
Kryepeshkopi i atëhershëm i Canterbury-t iu bashkua gjithashtu thirrjeve drejtuar qeverisë për të shtyrë planin.
Dhe pak pasi grupi i parë i azilkërkuesve hipi në anije në gusht 2023, gjurmë të bakterit legionella u gjetën në sistemin e ujit.
Burrat u zhvendosën nga barka dhe u dërguan në një hotel në Devon.
Dy muaj më vonë, Agjencia e Sigurisë Shëndetësore e Mbretërisë së Bashkuar e konsideroi anijen të sigurt.
Gjatë muajve në vijim, më shumë burra u nisën për në anije, me një numër që arriti kulmin në rreth 490.
Në dhjetor, një azilkërkues vdiq në barkë.
Besohej se njëzet e shtatë vjeçari shqiptar Leonard Farruku i kishte marrë jetën vetes.
Organizata bamirëse për refugjatët "Care4Calais" dhe grupi vullnetar Portland Global Friendship Group mbajtën më vonë një vigjilje në port.
Pothuajse një vit më vonë, tetë burrat e fundit që jetonin në bord u larguan dhe anija u mbyll./BBC-Versus.al
