Çmimet globale të naftës po shënojnë një rritje të fortë, ndërsa përshkallëzimi i tensioneve mes Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Izraeli dhe Irani po rrit frikën për një ndërprerje të transportit detar në Ngushtica e Hormuzit, një nga rrugët më strategjike të furnizimit me energji në botë.
Një bllokim i kësaj ngushtice, nga e cila kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë, mund të çojë në rritje të ndjeshme të çmimeve për konsumatorët dhe bizneset në mbarë botën.
Tensionet gjeopolitike kanë shtyrë çmimin e naftës pranë nivelit të 120 dollarëve për fuçi për herë të parë që nga viti 2022, duke shkaktuar luhatje të forta edhe në tregjet financiare. Në Koreja e Jugut, indeksi kryesor i bursës KOSPI aktivizoi mekanizmin e “ndërprerësit të qarkut” pasi ra me mbi 8%, duke detyruar ndalimin e tregtimit për 20 minuta.
Presioni më i madh u ndje tek kompanitë e mëdha të teknologjisë. Aksionet e Samsung Electronics ranë me më shumë se 10%, ndërsa ato të SK Hynix pësuan një rënie prej 12.3%.
Në tregjet e energjisë, reagimi ishte i menjëhershëm pasi disa vende të Lindjes së Mesme reduktuan prodhimin dhe u shtuan rreziqet për transportin në Ngushticën e Hormuzit. Kontratat e ardhshme të naftës Brent crude u rritën me 26.1%, duke arritur në 116.08 dollarë për fuçi, ndërsa kontratat e naftës amerikane West Texas Intermediate u rritën me 27.6% në 116.03 dollarë për fuçi – rritja më e madhe njëditore që nga fundi i vitit 1988.
Analistët paralajmërojnë se nëse tensionet vazhdojnë dhe rrjedhat e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit nuk rifillojnë, çmimet mund të kalojnë shpejt kufirin e 120–130 dollarëve për fuçi.
Ekspertët theksojnë se edhe nëse konflikti përfundon shpejt, konsumatorët dhe bizneset mund të përballen me javë ose muaj me çmime të larta të karburantit, për shkak të ndikimit të menjëhershëm që krizat gjeopolitike kanë në tregjet globale të energjisë./Versus.al
