Një delegacion i partisë italiane Fratelli d’Italia ka vizituar qendrat e emigrantëve të ndërtuara në Shqipëri me financim italian, duke i cilësuar ato si një “projekt funksional” dhe “model për Europën”. Sipas tyre, qendra e Gjadrit aktualisht është “në kapacitet të plotë”, me rreth 82 persona të strehuar nga një kapacitet maksimal prej 96 vendesh.
Deklarata është bërë nga deputetja Sara Kelany, e cila theksoi se qendra po funksionon sipas planit, duke kundërshtuar kritikat se këto struktura janë të pasuksesshme apo një shpenzim i panevojshëm.
Megjithatë, shifrat tregojnë një realitet më të kufizuar. Që nga prilli i vitit 2025, kur qendra e Gjadrit u kthye në një qendër ndalimi për riatdhesim (CPR), aty kanë kaluar gjithsej 536 persona – një mesatare prej rreth 45 personash në muaj.
Ndërkohë, qendra tjetër në Shëngjin mbetet ende jashtë funksionit. Ajo është në pritje të hyrjes në fuqi të Paktit të ri Europian për migracionin dhe azilin, që pritet të zbatohet në muajt në vijim. Deri atëherë, struktura konsiderohet “stand-by”.
Kur u prezantua marrëveshja në nëntor 2023, kryeministrja italiane Giorgia Meloni deklaroi se dy qendrat do të mund të pritnin fillimisht deri në 3 mijë persona njëkohësisht, ndërsa në total do të menaxhonin deri në 36 mijë emigrantë në vit, falë procedurave të përshpejtuara të shqyrtimit të kërkesave për azil.
Krahasuar me këto pritshmëri, bilanci aktual mbetet shumë larg objektivave të shpallura. Aktualisht vetëm një qendër është funksionale dhe kapaciteti i saj është nën 100 persona, ndërsa numri total i emigrantëve të trajtuar gjatë një viti është disa dhjetëra herë më i ulët se parashikimet fillestare.
Pavarësisht kësaj, përfaqësuesit e shumicës në Itali vijojnë ta konsiderojnë projektin si një sukses, ndërsa kritikët e cilësojnë atë si një nismë që nuk ka arritur rezultatet e premtuara.
