Për muaj të tërë, CIA kishte monitoruar udhëheqësin suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, i cili u vra të shtunën në mëngjes në një sulm ajror amerikano-izraelit.
Sipas New York Times, pas muajsh mbikëqyrjeje, CIA i dha Izraelit informacion të detajuar dhe shumë të besueshëm se Khamenei do të merrte pjesë në një takim të zyrtarëve të lartë iranianë në Teheran të shtunën.
Në të njëjtën kohë, inteligjenca izraelite konfirmoi se takimi do të zhvillohej në pallatin ku ai banonte.
Sipas një burimi amerikan, Khamenei ishte planifikuar të mbante një takim në Teheran të shtunën në mbrëmje, por inteligjenca izraelite zbuloi se takimi do të zhvillohej në mëngjes.
Mundësia ishte ideale. Uashingtoni dhe Tel Avivi vendosën të përshpejtonin sulmin për ta vrarë atë, që të përkonte me takimin e Khameneit me rrethin e tij të ngushtë.
Burime izraelite thanë se agjencitë e inteligjencës kishin zbuluar takime të shumta të njëkohshme të nivelit të lartë, të cilat çuan në aktivizimin e menjëhershëm të operacionit.
Rrjeti izraelit Channel 12 raportoi se rreth 30 bomba u hodhën në kompleksin ku po qëndronte Khamenei, i cili, sipas të njëjtit burim, ishte nën tokë në kohën e sulmit.
Vajza, dhëndri, mbesa dhe zyrtarë të lartë të tij u vranë.
Përveç Ajatollah Ali Khameneit, në sulmin amerikano-izraelit u vranë edhe vajza, dhëndri dhe mbesa e tij.
Irani konfirmoi gjithashtu se u vranë kreu i Gardës Revolucionare, Gjenerali Mohammad Pakpour , Gjeneral Lejtnant Saeed Abdolrahim Mousavi, Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, dhe Admirali Ali Shamkhani, Këshilltar i Komandantit Suprem dhe Sekretari i Këshillit të Mbrojtjes.
Sipas Netanyahut, “shumë udhëheqës” të lidhur me programin bërthamor të Iranit u vranë gjithashtu.
Mediat iraniane raportuan 201 të vdekur dhe 747 të plagosur në sulmet fillestare, përfshirë më shumë se 100 fëmijë në një shkollë.
"Një nga njerëzit më të këqij në histori ka vdekur"
Khamenei u vra në valën e parë të sulmeve të shtunën në mëngjes. Thashethemet për vrasjen e tij filluan herët. Imazhet satelitore treguan se pallati ishte shembur, ndërsa Khamenei nuk ishte shfaqur në publik që nga fillimi i sulmeve.
Thashethemet u përhapën derisa Donald Trump bëri një njoftim.
"Një nga njerëzit më të këqij në histori ka vdekur", shkroi ai në Truth Social.
Sipas Trump, Khamenei u gjet në bashkëpunim me Izraelin përmes "sistemeve shumë të sofistikuara të informacionit".
Qëllimi i operacionit është ndryshimi i regjimit. Siç tha ai, është "mundësia më e madhe për popullin iranian për të rimarrë vendin e tij". Ai shtoi se Garda Revolucionare dhe forcat e sigurisë "nuk duan më të luftojnë". Në të njëjtën kohë, zyrtarët izraelitë raportuan se trupi i tij ishte gjetur.
Lajmi u konfirmua zyrtarisht nga televizioni iranian. Me lot në sy, prezantuesi njoftoi vdekjen e Khameneit , duke thënë: "Ai piu kupën e ëmbël dhe të pastër të martirizimit dhe iu bashkua Mbretërisë Më të Lartë Qiellore".
Prezantuesi lexoi deklaratën nga Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare të Iranit, i cili, ndër të tjera, thotë, sipas një përkthimi të Reuters.
40 ditë zie publike dhe 7 ditë pushim
Media shtetërore iraniane dhe media gjysmëzyrtare raportuan të dielën në mëngjes (1/3) se udhëheqësi suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, u vra në një sulm në Teheran. Qeveria iraniane më vonë konfirmoi lajmin për vdekjen e tij, duke shpallur 40 ditë zie publike dhe 7 ditë festa.
Ndërkohë, mijëra njerëz u mblodhën në sheshe dhe vende të shenjta në Teheran dhe Mashhad për t'i bërë nderimet e tyre udhëheqësit, ndërsa qeveria shpalli 40 ditë zie zyrtare.
#BREAKING
— Tehran Times (@TehranTimes79) March 1, 2026
People in Iran mourn following the official announcement of the martyrdom of Grand Ayatollah Imam Khamenei. pic.twitter.com/LkuovUVitR
Përkundrazi, disa të tjerë dolën në rrugë dhe festuan.
Procesi i trashëgimisë
Sipas kushtetutës iraniane, Asambleja e Ekspertëve duhet të mblidhet për të zgjedhur një udhëheqës të ri suprem. Analistët besojnë se Garda Revolucionare mund të përpiqet të konsolidojë pushtetin.
Larijani , i cili ishte një këshilltar kyç i Khameneit, tha se së shpejti do të formohet një strukturë udhëheqëse kalimtare që do të përfshijë Presidentin Masoud Pesekian, Kryetarin e Gjyqësorit Gholamhossein Mohsen Ejei dhe një zyrtar tjetër të lartë.
Konflikt i ri rajonal në Lindjen e Mesme
Vdekja e Khameneit shihet si një sukses i madh në operacionin e përbashkët SHBA-Izrael, i cili filloi me sulme ajrore të gjera në të gjithë vendin, duke e zhytur Lindjen e Mesme në një konflikt të ri rajonal me kohëzgjatje të pasigurt.
Ushtria izraelite njoftoi një valë të re sulmesh ndaj raketave balistike dhe sistemeve të mbrojtjes ajrore iraniane. Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) tha se po ndërmerrte "veprime të shpejta dhe vendimtare".
Një zyrtar amerikan tha se sulmet u vendosën për shkak të një "kërcënimi të padurueshëm" nga programi balistik i Iranit dhe inteligjencës për një sulm të mundshëm parandalues nga Teherani.
Garda Revolucionare kërcënoi të gjitha bazat dhe interesat amerikane në rajon, duke deklaruar se hakmarrja do të vazhdonte derisa "armiku të mposhtet përfundimisht".
Irani nisi raketa dhe dronë në bazat amerikane, përfshirë selinë e Flotës së 5-të në Bahrein, si dhe në objektiva në Izrael dhe Gjirin.
Izraeli dhe SHBA-të janë përplasur me Iranin në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.
Ambasadori i SHBA-së ka thënë se veprimi ishte i ligjshëm, ndërsa ambasadori iranian e ka quajtur atë një "krim lufte".
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, ka bërë thirrje për ndërprerjen e menjëhershme të sulmeve dhe një rikthim në negociata, duke paralajmëruar për një konflikt më të gjerë me pasoja serioze për civilët dhe stabilitetin rajonal./Versus.al
