Irani duket se është në gjendje të lëshojë shumë raketa të tjera me rreze të gjatë veprimi kundër Izraelit dhe vendeve të tjera të Lindjes së Mesme, pasi ka lëvizur me shpejtësi për të restauruar objektet e tij nëntokësore të raketave që u dëmtuan nga sulmet amerikane dhe izraelite.
Konkretisht, thuhet se tani ka restauruar 50 nga 69 hyrjet e tuneleve që u dëmtuan në 18 objekte të ndryshme nëntokësore të raketave.
Sipas një analize të imazheve satelitore të cituara nga CNN, Teherani arriti të përballojë dëmet e shumta të shkaktuara nga sulmet ajrore, duke përdorur pajisje të thjeshta, siç janë buldozerët, ngarkuesit dhe kamionët e mbeturinave. Këto zhvillime, sipas ekspertëve, nxjerrin në pah kufijtë e strategjisë amerikane, e cila bazohet kryesisht në shkatërrimin e hyrjeve në objektet nëntokësore.
Për javë të tëra, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë kërkuar të kufizojnë aksesin e Iranit në bazat e tij nëntokësore të raketave, duke shkatërruar rrugët dhe duke varrosur hyrjet e tuneleve nën ton rrënojash.
Iran has restored access to most of its underground missile bases in less than two months, despite a massive US-Israeli bombing campaign, according to an analysis of satellite imagery. pic.twitter.com/6EtNdYEa52
— Vegas ʷ̣ (@vegasyx) May 31, 2026
Megjithatë, imazhet e reja tregojnë se pala iraniane ka arritur të riparojë pjesën më të madhe të dëmit, duke sugjeruar se aftësitë raketore të vendit nuk mund të neutralizohen thjesht duke bllokuar aksesin në objektet nëntokësore.
"Irani ende ka një rezervë të madhe raketash"
Edhe pse SHBA-të dhe Irani kanë arritur një marrëveshje paraprake për të rihapur transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit, ka ende çështje të rëndësishme dhe muaj negociatash përpara se të finalizohen marrëveshjet përkatëse.
Në rast të rifillimit të armiqësive, ekspertët vlerësojnë se Teherani ende ka aftësi të konsiderueshme sulmi me raketa.
"Irani mund të vazhdojë të lëshojë raketa për sa kohë që ka lançues dhe ekipe, edhe nëse prodhimi ndalet", tha Sam Lehr, një studiues në Qendrën James Martin për Studime të Mospërhapjes.
????️ WATCH: Iran used bulldozers and evacuation trucks to reopen at least 50 entrances to 18 underground missile sites during the ceasefire, and returned missiles and launchers that US-Israeli attacks closed inside mountain shelters. pic.twitter.com/jKjRjybwbW
— Monika (@Monika_is_His) May 30, 2026
“Nuk ka asgjë që i ndalon lëshuesit të pajisen me rezervat e mëdha të raketave që iranianët ende i kanë”, shtoi ai.
Në bazën e raketave Dezful, imazhet satelitore të 12 majit treguan se katër nga pesë hyrjet në kompleksin nëntokësor ishin rihapur tashmë, ndërsa vetëm një mbeti e bllokuar.
Gjatë luftimeve, ekipet e restaurimit punuan nën kërcënimin e vazhdueshëm të bombardimeve të reja, pasi SHBA-të dhe Izraeli shpesh shënjestruan edhe pajisjet e përdorura për gërmime.
Pavarësisht vështirësive, Teherani vazhdoi të lëshonte raketa gjatë gjithë luftës, megjithëse me një ritëm dukshëm më të ulët. Pas armëpushimit të arritur më shumë se shtatë javë më parë, puna e restaurimit u përshpejtua ndjeshëm.
Sipas analizës së CNN, Irani tani ka restauruar 50 nga 69 hyrjet e tuneleve që ishin dëmtuar në 18 objekte të ndryshme nëntokësore të raketave.
Rehabilitimi i rrugëve dhe infrastrukturës kritike
Përveç hyrjeve të tuneleve, Teherani ka riparuar edhe pjesë të tjera të bazave.
Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kishin bombarduar rrugët hyrëse për të parandaluar lëvizjen e raketave të lëvizshme. Imazhet më të reja satelitore tregojnë se pothuajse të gjitha krateret tani janë mbushur dhe në disa raste rrugët janë riparuar.
"Ushtria amerikane është shumë efektive në arritjen e sukseseve taktike dhe çaktivizimi i përkohshëm i forcave raketore iraniane është një shembull kryesor", tha Lehr.
"Por nëse ky sukses nuk shoqërohet me objektiva të qarta strategjike dhe një plan realist fitoreje, atëherë mund të shndërrohet në një dështim strategjik", shtoi ai.
Pentagoni nuk komentoi drejtpërdrejt mbi gjetjet e analizës. Një zëdhënës i Departamentit të Mbrojtjes të SHBA-së vetëm përsëriti se "ushtria amerikane është më e fuqishmja në botë dhe ka të gjitha mjetet e nevojshme për të vepruar në kohën dhe vendin që zgjedh presidenti".
Një nga qëllimet kryesore të luftës
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë vazhdimisht se shkatërrimi i arsenalit raketor të Iranit ishte një nga qëllimet kryesore të luftës.
Në një postim në platformën Truth Social në mars, ai përfshiu "neutralizimin e plotë të aftësive raketore, lëshuesve dhe të gjithë infrastrukturës përkatëse të Iranit" midis pesë objektivave kryesore strategjike të fushatës.
Rrjeti i bazave nëntokësore të raketave të Iranit, i cili ka qenë në ndërtim e sipër për më shumë se dy dekada, ofron mbrojtje të konsiderueshme për sistemet e armëve të vendit.
Shumë nga objektet janë të vendosura nën qindra metra shkëmb, gjë që kufizon ndjeshëm opsionet ushtarake për shkatërrimin e tyre.
Në fazën fillestare të konfliktit, SHBA-të dhe Izraeli u përqendruan në hyrjet e objekteve dhe në kërkimin e lëshuesve të lëvizshëm, gjë që kufizoi ndjeshëm sulmet iraniane.
Bombardimet shkaktuan dëme të rënda, duke varrosur shumicën e hyrjeve nën vëllime të mëdha rrënojash dhe duke shkatërruar lidhjet rrugore dhe pajisjet.
Vlerësimet e rezervave të mbetura
Ekspertët vlerësojnë se Irani ka ende rreth 1,000 raketa të ruajtura në objektet e tij nëntokësore.
Sipas tyre, ky rezervë nuk ka gjasa të jetë dëmtuar seriozisht nga sulmet e përqendruara në tokë.
Timur Kadyshev, një studiues në Institutin për Kërkime të Politikave të Paqes dhe Sigurisë në Universitetin e Hamburgut, vuri në dukje se Irani është përgatitur për një eventualitet të tillë për dy dekada.
"Ata janë përgatitur për këtë lloj lufte për 20 vjet. Ata janë shumë mirë të përgatitur", tha ai.
"Armë të shtrenjta kundër buldozerëve"
Imazhet tregojnë se rihapja e bazave është kryer me mjete relativisht të thjeshta.
Në disa objekte, ngarkuesit mund të shihen duke hequr rrënojat dhe kamionët duke mbushur krateret e krijuara nga bombat.
Në një bazë pranë Isfahanit, SHBA-të dhe Izraeli kryen dhjetëra sulme për të bllokuar katër hyrje tunelesh. Të paktën 18 kratere ishin të dukshme në dy prej këtyre hyrjeve.
Në fillim të majit, imazhet satelitore kapën kamionë duke mbushur krateret, ndërsa hyrjet e mbetura ishin hapur tashmë dhe rrugët ishin restauruar.
Në një bazë tjetër pranë qytetit të Khomeinit, imazhet nga prilli treguan të paktën dhjetë automjete ndërtimi duke punuar për të restauruar njërën nga hyrjet.
Analistët janë të shqetësuar se kërcënimi nga arsenali raketor i Iranit po nënvlerësohet, veçanërisht në një kohë kur rezervat amerikane të raketave interceptuese po pakësohen.
Në të njëjtën kohë, ata vlerësojnë se sulmet ndaj industrive raketore të Iranit mund të mos jenë të mjaftueshme për të parandaluar restaurimin afatgjatë të kapacitetit të tij të prodhimit.
Agjencitë e inteligjencës amerikane tashmë vlerësojnë se Teherani ka filluar të rivendosë aftësitë kritike ushtarake, duke përfshirë prodhimin e dronëve dhe zëvendësimin e lëshuesve dhe infrastrukturës së raketave.
“Iranianët i kanë tejkaluar të gjitha afatet kohore që agjencitë e inteligjencës kishin vendosur për rivendosjen e aftësive të tyre”, tha një zyrtar amerikan për CNN.
Kadyshev e përmbledh problemin si më poshtë: “Duhen armë jashtëzakonisht të përparuara dhe jashtëzakonisht të shtrenjta për të shkaktuar këtë lloj dëmi. Por rivendosja bëhet me teknologji shumë të thjeshtë – me buldozerë.”
