Në një postim të ri në Truth Social, Donald Trump e bëri të qartë se ishulli më i madh në botë, Groenlanda , do të kalojë nën kontrollin e SHBA-së , ndërsa theksoi se " çdo gjë më pak se kaq është e papranueshme.''
Presidenti amerikan theksoi se " NATO bëhet shumë më e fortë dhe më efektive me Groenlandën në duart e Shteteve të Bashkuara".
Ai gjithashtu vëren se nëse “ne nuk e bëjmë, Rusia ose Kina do ta bëjnë, dhe kjo nuk do të ndodhë ”.
Trump shkruan në postim:
“Shtetet e Bashkuara kanë nevojë për Groenlandën për arsye sigurie kombëtare. Është jetike për Kupolën e Artë që po ndërtojmë. NATO duhet të na udhëheqë drejt blerjes së saj. NËSE NUK E BËJMË, RUSIA APO KINA DO TË NDODHË, DHE KJO NUK DO TË NDODHË!
Nga një perspektivë ushtarake, pa fuqinë e jashtëzakonshme të Shteteve të Bashkuara, të cilën e ndërtova gjatë mandatit tim të parë dhe që tani po e çoj në një nivel të ri, edhe më të lartë, NATO nuk do të ishte një forcë apo pengesë efektive - As afër!
Ata e dinë këtë, dhe unë e di gjithashtu. NATO bëhet shumë më e fortë dhe më efektive me Groenlandën në duart e SHTETEVE TË BASHKUARA.
Çdo gjë më pak është e papranueshme. Faleminderit për vëmendjen tuaj ndaj kësaj çështjeje! Kryetar DJT.”
"Kufijtë nuk duhen ndryshuar me forcë, popujt nuk mund të blihen"
Gjatë një konference të përbashkët për shtyp të martën pasdite, kryeministrja daneze Mette Frederiksen dhe kryeministri i Groenlandës Jens-Fredrik Nielsen hodhën poshtë kategorikisht çdo pretendim të jashtëm ndaj Groenlandës, duke dërguar një mesazh uniteti dhe vendosmërie mes presioneve të shtuara gjeopolitike.
Frederiksen e ngriti qëndrimin e Kopenhagenit në nivelin e parimit themelor, duke theksuar se çështja shkon përtej kufijve të Groenlandës apo edhe të Mbretërisë së Danimarkës. "Kjo nuk ka të bëjë vetëm me Groenlandën apo Mbretërinë. Ka të bëjë me faktin se kufijtë nuk duhet të ndryshohen me forcë, se një popull nuk mund të blihet dhe se vendet e vogla nuk duhet të kenë frikë nga ato të mëdhatë", tha ajo.
Siç theksoi ajo, Danimarka dhe Groenlanda “nuk po mbrojnë vetëm veten, por edhe rendin ndërkombëtar mbi të cilin brezat e mëparshëm ndërtuan demokracinë tonë”, duke theksuar lidhjen e pandashme që bashkon pjesët e Mbretërisë Daneze. Në një moment veçanërisht simbolik, Kryeministrja daneze iu drejtua qytetarëve të Groenlandës drejtpërdrejt përmes kamerave televizive, duke thënë: “Bashkatdhetarët tanë të dashur në Groenlandë, dijeni se ne qëndrojmë të bashkuar”.
Nga ana e tij, Jens-Frederik Nielsen e bëri të qartë qëndrimin e rajonit autonom, duke deklaruar se “Groenlanda nuk dëshiron të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara”. Siç deklaroi ai, qëllimi i qeverisë së tij mbetet “dialogu paqësor, i bazuar në bashkëpunim, me respekt për pozicionin tonë kushtetues, ligjin ndërkombëtar, të drejtën tonë për tokën tonë dhe të drejtën për vetëvendosje”.
"Marrëveshja" që do ta kënaqë Trumpin
Sipas burimeve diplomatike, Brukseli beson se Trump po kërkon kryesisht një trofe politik. Një skenar i mundshëm mund të përfshijë rritjen e investimeve evropiane në sigurinë e Arktikut përmes NATO-s, të kombinuara me lëshime ndaj SHBA-së në shfrytëzimin e mineraleve kritike në Groenlandë.
"Nëse e ripaketoni me zgjuarsi sigurinë e Arktikut, shtoni mineralet kritike dhe vendosni një hark të madh sipër, ekziston mundësia që ai të nënshkruajë", tha një diplomat evropian, duke kujtuar se në të kaluarën, angazhime të ngjashme - të tilla si rritja e shpenzimeve të mbrojtjes - kishin funksionuar për të qetësuar Trumpin.
Në fushën e mbrojtjes, terreni tashmë po përgatitet. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, zbuloi se po zhvillohen diskutime për të forcuar sigurinë në Arktik, një zhvillim që mund të përmbushë kërkesën e kahershme të Trump që Evropa të mbajë një barrë më të madhe për mbrojtjen kolektive.
Nga ana ekonomike, gjërat janë më komplekse. Edhe pse Groenlanda ka rezerva të konsiderueshme të lëndëve të para kritike, shfrytëzimi i tyre mbetet i kufizuar. Megjithatë, BE planifikon të më shumë se dyfishojë investimet e saj në ishull në buxhetin e ardhshëm shumëvjeçar, duke hapur rrugën për një skemë bashkë-investimi që mund ta joshë Uashingtonin.
Frika nga kolapsi i NATO-s
Pas negociatave qëndron një frikë ekzistenciale: një ndërhyrje ushtarake amerikane në territorin që i përket një shteti anëtar të BE-së dhe NATO-s do të ishte e barabartë me fundin e rendit euroatlantik të pasluftës. "Nuk ka asnjë dispozitë në Traktatin e NATO-s për një sulm nga një aleat ndaj një tjetri", vuri në dukje një diplomat i Aleancës, duke paralajmëruar se një skenar i tillë do të thoshte "fundi i aleancës".
I njëjti shqetësim u shpreh nga Ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius dhe Kryeministrja daneze Mette Frederiksen, të cilët deklaruan hapur se "gjithçka do të ndalet" në rast të ndërhyrjes ushtarake.
Pavarësisht sigurimeve publike se Evropa nuk do të "heqë dorë" nga Groenlanda, burimet diplomatike pranojnë se qëllimi kryesor është të shpëtojë NATO-n. "Kjo është serioze - dhe Evropa është e frikësuar", tha një diplomat evropian, duke e përshkruar situatën si "sizmike".
Pas vitesh të tëra shmangieje të çdo planifikimi për mundësinë e presionit amerikan, qeveritë evropiane tani përballen me një realitet për të cilin nuk ka manual. "Ne e dimë se si do të reagonim nëse Rusia do ta bënte këtë", pranoi një burim diplomatik. "Por me SHBA-në, është diçka që nuk e kemi përjetuar kurrë më parë."/Versus.al
