EKONOMI & MJEDIS /

Nga shiu në breshër/ Taksa e BE-së mbi karbonin bllokon shitjen e energjisë nga KESH, frikë nga përmbytje masive

Shkruar nga Versus

Nga shiu në breshër/ Taksa e BE-së mbi karbonin bllokon shitjen e

Dy ditë më parë, Korporata Elektroenergjetike Shqiptare tentoi të shiste një sasi të madhe energjie për t'i paraprirë prurjeve të furishme nga reshjet dhe për të shmangur shkarkimet e ujit. Por tentativa dështoi, pasi asnjë kompani nuk pranoi të blinte energji.

Pas dështimit të parë KESH ja u ofroi energjinë kompanive me çmimin thuajse falas prej 15 euro për megavat orë. Por sërish askush nuk pranoi të blinte asnjë kilovat energji. Arsyeja? Një taksë e re e vendosur nga bashkimi europian mbi karbonin dhe neglizhenca e qeverisë shqiptare për të marrë koefiçentët e karbonit nga BE, e kanë shndërruar energjinë e prodhuar nga KESH nga një bekim në një mallkim, i cili tashmë do bjerë mbi financat e kompanisë, por edhe në kurrizin e qytetarëve të Shkodrës.

Nga dita e parë e këtij viti çdo produkt i importuar në Bashkimin Europian, i cili prodhohet duke emetuar karbon duhet të paguaje një taksë si masë kompesimi për ndotjen. Në grupin e mallrave përfshihet dhe energjia elektrike. Taksa, që është pjesë e të ashtuquajturit "Mekanizmi i Rregullimit Kufitar të Karbonit" ka si nivel bazë rreth 90 euro për megavat energjie që importohet në kufijtë e BE-së, pra më e lartë edhe se sa çmimi.

Nga shiu në breshër/ Taksa e BE-së mbi karbonin bllokon shitjen e

Taksa e karbonit

Por mekanizmi parashikon se vendet eksportuese mund ta zbusin ndejshëm taksën ndaj produkteve të tyre nëse blejnë certifikatat jeshile për të mbuluar karbonin ose nëse dëshmojnë se produktet e prodhuara vijnë nga burime të gjelbra. Në rastin e Shqipërisë, e cila thuajse të gjithë energjinë e saj e prodhon nga uji dhe dielli, taksa do të duhet të ishte e papërfillshme, afër zeros.

Por qeveria shqiptare, ashtu si çdo qeveri e vendeve të rajonit nuk presuan mjaftueshëm mbi Bashkimin Europian, që ky i fundit të përcaktonte koefiçentët përkatës për secilin nga vendet e Ballkanit Perëndimor. Në këta rast, Shqipëria është humbësja më e madhe, pasi energjia shqiptare do të duhet të kishte avantazh ndaj të gjitha vendeve të tjera. Por ky që mund të ishte bekim është kthyer në mallkim nga neglizhenca qeveritare.

Tashmë KESH e ka praktikisht të pamundur të shesë energji në eksport. Kjo pasi, nëse një kompani do të blinte energji nga KESH në momenti që do ta shiste në një vend të BE-së do t'i duhej të paguante 90 euro për megavat taksë. Më shumë se sa vlen çmimi i energjisë. Paralelisht kjo energji nuk mund të shitet as në vendet e rajonit, të cilat ashtu si Shqipëria po përballen me tepricë energjie që nuk kanë ku ta shesin.

Pamundësia për të shitur energjinë, përveç dëmtimit të rëndë të financave të KESH, tashmë ka filluar të dëmtojë rëndë edhe familjet e ultësirës veripendimore të vendit. Në pamundësi për të shitur energji, qeveria njoftoi një ditë më parë hapjen e portave për shkarkimin e ujit nga hidrocentralet e Komanit dhe Vaut të Dejës.

Ndonëse Fierza vazhdon të qëndrojë e mbyllur për shkak se ka ende hapësirë ujëmbledhëse, niveli i furishëm i prurjeve dhe pritmshëritë që të qëndrojë i tillë mund të ezaurojnë shpejt edhe hapësirën e Fierzit duke imponuar shkarkime ujrash dhe nga baseni më i madh i vendit. Një skenar që do të përsëriste fenomenin "Prifti" në vitin 2010, ku shkarkimet arritën nivele ekstreme duke përmbytur plotësisht zonën e Nënshkodrës.

Tre javë më parë, Bashkimi Europian kritikoi Shqipërinë për mospërmbushjen e reformave energjetike përmes sekretariat të Energjisë, duke e skualifikuar nga ministeriali. Këshilli Ministerial deklaroi se Shqipëria ka dështuar të harmonizojë në kohë legjislacionin e saj me rregullat europiane të tregut të energjisë elektrike. Më konkretisht, bëhej fjalë për:

-përditësimin e ligjit për tregun e energjisë elektrike;

-hapjen graduale të tregut sipas rregullave të BE-së;

-vendosjen e rregullave të qarta për prodhuesit, furnizuesit dhe operatorët e rrjetit;

-garantimin e konkurrencës dhe transparencës në treg;

-miratimin e akteve nënligjore që e bëjnë ligjin të zbatueshëm në praktikë. Kapital.al

Poll