Presidenti i SHBA, Donald Trump ka surprizuar me vendimin e bërë publik gjatë samitit të NATO-s në Ankara ku deklaroi se do të ndërpesë marrëdhëniet tregtare me Spanjën duke e kritikuar këtë të fundit për mungesën e rritjes së shpenzimeve në fushën e mbrojtjes. 

“Spanja është një partner i tmerrshëm në NATO. Ata nuk marrin pjesë. Ata nuk paguajnë. Unë nuk dua të kem asnjë lidhje me Spanjën. Ndërpritni të gjithë tregtinë me Spanjën, ju lutem, përfshirë vizitat”, tha ai në një konferencë për shtyp në Ankara me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte.

“As mos u flisni atyre. Ata janë njerëz të pashpresë dhe të këqij”, tha presidenti. “Ka disa të tjerë, por në veçanti Spanja”, shtoi ai.

Kjo shënon zhvillimin më të fundit në mosmarrëveshjen e Trump me Spanjën për shpenzimet e saj të mbrojtjes. Është i vetmi anëtar i aleancës ushtarake që nuk është zotuar vitin e kaluar të shpenzojë 5% të PBB-së së saj për mbrojtje deri në vitin 2035.

Komentet vijnë ndërsa udhëheqësit e NATO-s mblidhen në kryeqytetin turk një vit pasi aleatët u zotuan të dyfishojnë shpenzimet e mbrojtjes. Spanja siguroi një marrëveshje për t'u shkëputur pasi vendi i Evropës Jugore ishte i vetmi anëtar që refuzoi të zotohej për objektivat e rritura.

Në atë kohë, Trump kërcënoi me një marrëveshje të ashpër tregtare për Spanjën dhe tha se ishte "e tmerrshme" që Spanja nuk do të angazhohej ndaj objektivave të rinj.

Spanja shpenzoi 2.1% të PBB-së së saj për mbrojtje në vitin 2025, nga 1.4% në vitin 2021, sipas të dhënave nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqen në Stokholm, por ajo ende mbetet prapa shumicës së vendeve evropiane.

Rutte ndërhyri, ndërsa u ul pranë Trump, duke i thënë presidentit: "Spanja duhet të paguajë 2%. Ata shpenzuan, bënë një hap të madh vitin e kaluar." Rutte shtoi se kishte ende "çështje që duhet të zgjidhim" në lidhje me Spanjën. Versus.al

Një moment është bërë viral teksa liderët e vendeve të NATO-s përgatiteshin për foton zyrtare të samitit që mbahet në Ankara.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte i tregoi me gisht presidentit të SHBA, Donald Trump atletet e bardha që kishte veshur kryeministri i Shqipërisë Edi Rama.

Rutte tentoi disa herë t’i tërhiqte vëmendjen e Trump, por ky i fundit duket se nuk u kushtoi shumë rëndësi atleteve të Ramës dhe nuk shfaqi shenja ‘impresionimi’. Versus.al

Samiti i planifikuar për t’u mbajtur në 2027-ën në Tiranë është vënë në dyshim. Sipas ‘Bloomberg’, NATO po shqyrton mundësinë që të mos organizojë samitin vjetor gjatë vitit të ardhshëm në Shqipëri pjesërisht për të ulur tensionet me presidentin amerikan Donald Trump, një kritik i shpeshtë i aleancës, si dhe për të shmangur vëmendjen ndaj faktit se vendi pritës Shqipëria është një nga anëtarët me shpenzimet më të ulëta për mbrojtjen.

Bloomberg shkruan se Shqipëria ka qenë një nga vendet që ka shpenzuar më pak për mbrojtjen brenda NATO-s, duke mos arritur deri së fundmi objektivin afatgjatë për të shpenzuar të paktën 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen.

Ndërkohë që sot zhvillohet samiti i NATO-s në Ankara, në qendër të vëmendjes janë kritikat e Trump për aleancën ushtarake të cilën e kritikoi sërish për rëndësinë e saj.

“Se kur do të zhvillohet Samiti, kjo është ende në diskutim”! Kështu deklaroi zyrtari i lartë i NATO-s, Giuseppe Cavo Dragone kur u pyet nga Bloomberg. Versus.al

Presidenti i SHBA, Donald Trump u pyet nga gazetarët në Ankara nëse armëpushimi i SHBA-së me Iranin ka mbaruar.

"Është një pyetje shumë interesante. Për mua, mendoj se ka mbaruar. Nuk dua të merrem më me ta", përgjigjet presidenti amerikan.

"Për sa më përket mua, ka mbaruar. Do të flas me negociatorët tanë, ata duan të negociojnë.

"Për sa më përket mua, është thjesht humbje kohe të merresh me ta."

SHBA-të dhe Irani nënshkruan një memorandum mirëkuptimi më 17 qershor, i cili ndaloi zjarrin ushtarak midis dy vendeve dhe u zotua për një periudhë negociuese 60-ditore për të arritur një marrëveshje përfundimtare dhe të qëndrueshme paqeje.

Por ushtria amerikane nisi "një seri sulmesh të fuqishme" kundër Iranit gjatë natës, të cilat tha se ishin në përgjigje të sulmit ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit. Versus.al

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen të mërkurën qëndroi e vendosur kundër një sugjerimi të ripërtërirë nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump se Groenlanda "duhet të kontrollohet nga Shtetet e Bashkuara".

E pyetur nga gazetarët për të komentuar mbi komentet e fundit të Trump kur mbërriti për konsultime në samitin e NATO-s në Ankara, Frederiksen theksoi se ishulli i mbuluar me akull i administruar nga Mbretëria e Danimarkës "nuk është në shitje".

"Shpresojmë që të gjithë, përfshirë të gjithë aleatët, do të respektojnë të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje. Dhe ne jemi një shtet sovran dhe kemi nevojë që të gjithë të respektojnë integritetin tonë territorial dhe sovranitetin tonë", shtoi ajo.

Të martën, Trump përsëriti se Groenlanda "duhet të kontrollohet nga Shtetet e Bashkuara, jo nga Danimarka", duke theksuar se territori i gjerë i Arktikut ishte i rrethuar nga anije kineze dhe ruse.

Duke vënë në dukje se Danimarka më parë kishte kundërshtuar përpjekjen e tij për të blerë Groenlandën pavarësisht "të gjitha parave që shpenzuam për t'i ndihmuar ata me Rusinë", ai përsëri përmendi mundësinë e tërheqjes së të gjitha trupave amerikane të stacionuara në Evropë.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i cili më parë ndërmjetësoi në këtë mosmarrëveshje, tha se aleanca kishte "një proces të mirë në vend" në lidhje me Danimarkën dhe Groenlandën.

Në shkurt, Danimarka dhe SHBA-të filluan bisedimet mbi një marrëveshje të mundshme në të ardhmen për të siguruar sigurinë në Arktik përmes veprimeve të përbashkëta nga SHBA-të dhe aleatët e Arktikut. Përveç kësaj, aleatët rritën praninë e tyre në Groenlandë.

Rutte theksoi se Trump mbeti "plotësisht i përkushtuar" ndaj NATO-s pavarësisht dallimeve mbi Groenlandën, shpenzimet e mbrojtjes dhe luftën në Iran.

Kryeministrja islandeze Kristrún Frostadóttir gjithashtu mbështeti Danimarkën, duke theksuar se "Groenlanda i përket popullit të Groenlandës. Ata nuk dëshirojnë të jenë pjesë e Shteteve të Bashkuara".

"Ajo që na duhet tani është uniteti. Kemi kërcënime që vijnë nga jashtë aleancës", tha ajo, duke iu drejtuar Rusisë. "Ne duhet të përqendrohemi tek vetja dhe mënyra se si qëndrojmë së bashku". Versus.al

Ushtria e Shteteve të Bashkuara thotë se ka përfunduar një raund sulmesh ajrore kundër Iranit, me bombardime të raportuara në disa vende në jug të vendit.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha se sulmet filluan të martën dhe u kryen "në përgjigje të sulmeve iraniane ndaj tre anijeve tregtare që po kalonin nëpër Ngushticën e Hormuzit".

CENTCOM tha se sulmet kishin goditur "mbi 80 objektiva me municione precize" para se të përfundonin sulmet afërsisht katër orë pasi ato filluan.

Udhëheqësit ushtarakë iranianë u zotuan për një "përgjigje shkatërruese" ndaj sulmit, duke shtuar se nuk do të lejonin ndërhyrje të huaja në menaxhimin e Ngushticës së Hormuzit. Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike tha më vonë se kishte synuar 85 vende ushtarake amerikane në Bahrein dhe Kuvajt në përgjigje të sulmeve.

Media iraniane raportoi disa shpërthime në qytetin portual jugor të Sirikut, ku u tha se predhat kishin goditur skelat tregtare dhe të peshkimit, si dhe ishullin Qeshm dhe zonat pranë Bandar Abbas.

Sirenat gjithashtu u dëgjuan në Kuvajt dhe Bahrein disa orë pas sulmeve fillestare ndaj Iranit. Ushtria e Kuvajtit tha se mbrojtja ajrore e vendit po përballej me sulme “armiqësore” me raketa dhe dronë. Irani pretendon se ka shënjestruar 85 baza ushtarake amerikane në Bahrein dhe Kuvajt, si kundërpërgjigje ndaj sulmeve të fundit të ndërmarra nga Shtetet e Bashkuara në territorin iranian.

Sulmet amerikane shënjestruan sistemet iraniane të mbrojtjes ajrore, sistemet e mbikëqyrjes bregdetare, raketat tokë-ajër, raketat lundruese kundër anijeve dhe vendet e lëshimit të dronëve. Media shtetërore iraniane raportoi se disa persona u plagosën nga shrapnelat në skelën tregtare Sirik. Versus.al