Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç nën presionin e protestave disamujore kundër qeverisë, deklaroi të shtunën se do të japë dorëheqjen brenda pak javësh dhe se vendi do të zhvillojë zgjedhje të parakohshme presidenciale dhe parlamentare.
Njoftimi i Vuçiçit, i cili ka qenë në pushtet prej 13 vitesh, vjen pas një viti e gjysmë protestash antikorrupsion, herë pas here të dhunshme, të udhëhequra nga studentët. Protestat nisën pas shembjes së një strehe në stacionin hekurudhor të Novi Sad në nëntor të vitit 2024, ku humbën jetën 16 persona.
Vetëm pak ditë më parë, studentët në Novi Sad përkujtuan viktimat e tragjedisë dhe kërkuan zgjedhje të parakohshme. Një tjetër protestë studentore është planifikuar të mbahet të dielën në qytetin e Kraljevo.
“Do të jem president edhe për vetëm disa javë dhe më pas do të jap dorëheqjen”, u tha Vuçiç mbështetësve të tij gjatë një tubimi proqeveritar në Beograd. Mandati i tij i dytë dhe i fundit ishte parashikuar të përfundonte në mesin e vitit 2027.
Vuçiç deklaroi se do të angazhohet për të ndihmuar Partia Progresive Serbe të fitojë zgjedhjet presidenciale dhe ato parlamentare të parakohshme, të cilat fillimisht ishin planifikuar për vitin 2027. Megjithatë, ai nuk saktësoi se kur do të japë dorëheqjen apo kur do të shpërndajë parlamentin, një hap i domosdoshëm për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme.
Nga ana tjetër, Savo Manojlović, drejtues i lëvizjes opozitare studentore “Move-Change”, u shpreh se dorëheqja dhe shpallja e zgjedhjeve të parakohshme janë një përpjekje e Vuçiçit për të shmangur rënien e tij të pashmangshme përballë protestave dhe mbështetjes në rritje për lëvizjen studentore.
Protestuesit, opozita dhe organizatat për të drejtat e njeriut pretendojnë se tragjedia në stacionin hekurudhor ishte pasojë e keqmenaxhimit të projekteve të ndërtimit dhe korrupsionit. Ata akuzojnë gjithashtu Vuçiçin dhe aleatët e tij për dhunë ndaj kundërshtarëve politikë, korrupsion të përhapur, lidhje me krimin e organizuar dhe kufizim të lirisë së medias. Vuçiç dhe bashkëpunëtorët e tij i kanë mohuar të gjitha këto akuza.
Aktivistët e lëvizjes studentore dhe partitë opozitare kanë bërë të ditur se synojnë të sfidojnë Vuçiçin dhe Partinë Progresive Serbe në zgjedhjet e ardhshme.
Serbia mbetet vend kandidate për anëtarësim në Bashkimi Evropian, por për të avancuar në procesin e integrimit duhet të forcojë shtetin e së drejtës, të garantojë zgjedhje të lira dhe të ndershme, të luftojë korrupsionin dhe krimin e organizuar, si edhe të harmonizojë politikën e jashtme me atë të BE-së, përfshirë vendosjen e sanksioneve ndaj Rusia për shkak të pushtimit të Ukraina.
